Wróćmy jednak na początek historii — pod koniec XIX wieku osiemnastoletni wówczas Tomasz Bata wraz z rodzeństwem zakłada rodzinną firmę, która po kilku dekadach zatrudniać będzie pracowników w ponad 50 krajach. Miasto, które na początku lat 30. XX wieku wysyłało w świat około 3 milionów par butów rocznie, produkowanych przez 30 tysięcy pracowników.
Tak, markę Bata znamy wszyscy — ale czy wiecie, że w latach 30. XX wieku Bata założył w Chełmku pierwszą w Polsce fabrykę wykorzystującą linię produkcyjną? A w Krapkowicach jedną z największych firm obuwniczych w Europie?
W ciągu całego roku w Muzeum Moraw Południowo-Wschodnich odbędzie się wiele wystaw i wydarzeń towarzyszących. Do najważniejszych, bezpośrednio związanych z dziedzictwem Tomasza Baty, należą „Jarmark Szewski – Szewcy żyją” oraz ekspozycja „Zasada Bata”.
W kwietniu odbędzie się uroczyste otwarcie ścieżki rowerowej poprowadzonej po niedokończonej linii kolejowej Baty.
W dniach 26–28 czerwca 2026 Zlín ponownie ożyje podczas największego festiwalu ulicznego Zlín Žije. Koncerty odbywają się nie tylko na głównym rynku, ale także w zamku i na targowisku. Festiwalowi towarzyszą różnorodne warsztaty, zajęcia sportowe i strefy kreatywne dla najmłodszych. Oczywiście nie zabraknie regionalnych specjałów gastronomicznych.
We wrześniu, w dniach 21–25 września 2026, podczas Festiwalu Tydzień Baty odbędzie się wiele wydarzeń zarówno w mieście, jak i w Willi Baty w Zlínie.
Zwiedzając Zlín, nie zapomnij odwiedzić najważniejszych budynków związanych z firmą Baťa
Willa Tomasza Baty
Willa należy do najważniejszych zabytków architektury willowej w Czechach. Jest przykładem wczesnego modernizmu w interpretacji architekta Jana Kotěry. Została wybudowana w latach 1909–1911 jako rodzinna rezydencja Tomasza Baty, w stylu neoklasycyzmu i popularnej wówczas koncepcji angielskiego domu rodzinnego.
Parter willi pełnił funkcję przestrzeni rodzinnej i towarzyskiej. Charakteryzują go wysokie sufity oraz otwarte piętro z galerią, która łączyła parter z drugim poziomem. Z parteru prowadzą dwa ciągi schodów – pierwszy do prywatnej strefy domowników na piętrze, z pokojami dziecięcymi, pokojem Marii Baťovej, sypialnią małżeńską z łazienką i garderobą, pokojem gościnnym oraz pokojem dla służącej. W późniejszym okresie wyposażenie niektórych pomieszczeń zaprojektował Dušan Samo Jurkovič.
Poddasze mieściło kolejne pokoje gościnne, pokoje dla służby oraz zaplecze gospodarcze. Z poddasza można było wejść na małą wieżyczkę, z której rozciągał się widok na fabrykę i całe miasto. Drugie schody, przeznaczone dla służby, łączyły wszystkie kondygnacje — od piwnicy po poddasze.
Bata ogromnie cenił miasta z rozległymi terenami zielonymi, dlatego również ogród wokół willi był przestronny i zaprojektowany z myślą o odpoczynku.
Po śmierci Tomasza Baty willa pełniła funkcję rodzinnej rezydencji, w której Maria Baťová przyjmowała gości i partnerów biznesowych. Po 1950 roku została upaństwowiona, a rodzinie zwrócono ją dopiero po 1989 roku.
Dziś mieści się tu Fundacja Tomasza Baty, a zwiedzanie organizowane jest w każdą pierwszą niedzielę miesiąca.
Pomnik Tomasza Baty
Pomnik został zbudowany rok po tragicznej śmierci przedsiębiorcy — w 1933 roku. Do jego konstrukcji użyto trzech materiałów: betonu, szkła i żelaza — dokładnie tych samych, które Bata stosował przy wznoszeniu swoich fabryk, szkół czy internatów.
Aplikacja o architekturze Zlína https://zam.zlin.eu/objekt
Więcej informacji: www.vychodni-morava.cz